Warszawa, dn. 9 sierpnia 2007r.

 

Miejskie Biuro Finansów Oświaty m. st. Warszawy

 

Podstawa prawna:

– ustawa z dnia 9 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2007 r. nr 102, poz. 689),

– ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.),

– ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.),

– ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks Pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

 

* * *

Od dnia 1 września 2007 r. art. 3 pkt 2) Karty Nauczyciela otrzyma brzmienie, zgodnie z którym o ile w ustawie jest mowa o szkołach bez bliższego określenia – rozumie się przez to przedszkola, szkoły
i placówki oraz inne jednostki organizacyjne wymienione w art. 1 ust. 1 i 1a, a także odpowiednio ich zespoły.

 

Zgodnie z art. 10 ust. 1 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2007 r., stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się w szkole, a w przypadku powołania zespołu szkół jako odrębnej jednostki organizacyjnej – w zespole szkół na podstawie umowy o pracę lub mianowania, z zastrzeżeniem ust. 8.

 

W związku z powyższym od dnia 1 września 2007 r. pracodawcą dla nauczycieli będzie mógł być zespół szkół, a nie tylko sama szkoła. W celu uregulowania sytuacji nauczycieli zatrudnionych dotychczas w poszczególnych szkołach, a nie w zespole tych szkół, należy stosować przepis art. 231 § 1 Kodeksu pracy.

 

Obowiązki związane z art. 231 Kodeksu pracy oraz art. 261 ustawy o związkach zawodowych – przejęcie pracowników przez zespół szkół:

 

Zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, natomiast za zobowiązania wynikające z tych stosunków powstałe przed przejściem, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie.

 

Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę mają możliwość, w terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

 

W przypadku pracowników świadczących pracę na innej podstawie niż umowa o pracę, z dniem przejścia pracodawca jest obowiązany zaproponować nowe warunki pracy i płacy oraz wskazać termin (co najmniej 7 dni), do którego pracownicy ci mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w którym pracownik złożył stosowne oświadczenie lub od dnia, do którego mógł je złożyć. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

 

Według art. 231 § 5 kp pracodawca, z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części, jest obowiązany zaproponować nowe warunki pracy i płacy pracownikom świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę i wskazać termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie.

 

Zgodnie z uzasadnieniem uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2001 r. (III ZP 37/2000) literalna wykładnia przepisu art. 231 § 5 Kodeksu Pracy jest niezgodna z jego celem. Oznaczałaby ona konieczność zaproponowania mianowanemu pracownikowi zawarcia umowy o pracę, mimo, że u nowego pracodawcy jest możliwa kontynuacja zatrudnienia na podstawie mianowania. Nie o to chodzi w tym przepisie. Funkcją art. 231 jest ochrona trwałości stosunków pracy pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy, który przeszedł na innego pracodawcę. Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę mogą kontynuować zatrudnienie w tej formie u każdego nowego pracodawcy. Natomiast zatrudnienie na podstawie mianowania, powołania lub wyboru jest możliwe tylko u niektórych pracodawców. Stąd też, dla ochrony trwałości tych stosunków pracy, został nałożony na pracodawcę obowiązek zaproponowania pracownikom zawarcia umowy o pracę.Jeżeli natomiast – tak jak w niniejszej sprawie – mianowany pracownik urzędu statystycznego po przejęciu jego zakładu pracy przez inny urząd statystyczny nadal pozostaje pracownikiem mianowanym, to nowy pracodawca nie może na podstawie art. 231 § 5 kp składać mu propozycji nowych, niższych warunków wynagradzania. Nie mamy bowiem w ogóle do czynienia z zawarciem umowy o pracę, o której mowa w tym przepisie.

 

W związku z powyższym nauczyciele zatrudnieni na podstawie mianowania w szkołach również w zespole powinni być zatrudnieni na podstawie mianowania na odpowiednio takich samych warunkach pracy i płacy.

 

1) Obowiązki wynikające z art. 231 Kodeksu Pracy w przypadku, gdy w zakładzie pracy działają związku zawodowe (art. 261 ustawy o związkach zawodowych):

  1. a) dotychczasowy i nowy pracodawca są obowiązani do poinformowania na piśmie działających u nich zakładowych organizacji związkowych o przewidywanym terminie przejścia zakładu pracy, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla pracowników, a także o zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia, w szczególności warunków pracy, płacy i przekwalifikowania – wskazane informacje należy przekazać co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy,
  2. b) w przypadku zamiaru podjęcia przez dotychczasowego lub nowego pracodawcę działań dotyczących warunków zatrudnienia, istnieje obowiązek do podjęcia negocjacji z zakładowymi organizacjami związkowymi w celu zawarcia porozumienia, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przekazania informacji o tych działaniach; w przypadku niezawarcia porozumienia z powodu niemożności uzgodnienia przez strony jego treści, pracodawca samodzielnie podejmuje działania w sprawach dotyczących warunków zatrudnienia, uwzględniając ustalenia dokonane z zakładowymi organizacjami związkowymi w toku negocjacji na porozumieniem.

 

2) Obowiązki wynikające z art. 231 Kodeksu Pracy w przypadku, gdy w zakładzie pracy nie działają związki zawodowe :

  1. a) dotychczasowy i nowy pracodawca mają obowiązek poinformować na piśmie swoich pracowników, w terminie co najmniej na 30 dnia przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy, o przewidywanym terminie przejścia zakładu pracy, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych i socjalnych skutkach dla pracowników, a także o zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia, w tym warunków pracy, płacy i przekwalifikowania.

 

W związku z tym, że należałoby uregulować kwestie związane z przejściem zatrudnienia nauczycieli do zespołów szkół od dnia 1 września 2007 r., najprawdopodobniej nie zostaną zachowane terminy z art. 231 Kodeksu Pracy i art. 261ustawy o związkach zawodowych.

Z uwagi jednak na fakt, że zatrudnienie w zespołach szkół jest generalnie korzystniejsze dla nauczycieli, związki zawodowe powinny wyrazić zgodę na przejście już od dnia 1 września 2007 r. Ponadto należy podkreślić, że w wyniku przejścia zakładu pracy na podstawie art. 231 Kodeksu pracy następuje kontynuacja zatrudnienia, w związku z czym pracownicy nie tracą żadnych uprawnień związanych z nieprzerwanym zatrudnieniem i stażem zakładowym.